Gregoriaans
 Voor kinderen
 Andere onderwerpen
 

De vier-en-een-halve waarden van het gregoriaans

(Evert Wagter)

Cultuurhistorische (waaronder de muzikale) waarde

In het algemeen zorgen wij goed voor ons cultureel erfgoed: we restaureren kastelen en kathedralen, werken van beeldende kunst en verluchte manuscripten. Toch is dit slechts één kant van ons cultureel erfgoed, het stoffelijke. Het niet-stoffelijke erfgoed komt er doorgaans bekaaid vanaf. Zo het de normaalste zaak is stoffelijk erfgoed goed te beheren, zo zal het de normaalste zaak zijn het niet-stoffelijke te bewaren en levend te houden. Het gregoriaans is hèt voorbeeld van niet-stoffelijk erfgoed. Het is immers de eerste West-Europese, eenstemmige, onbegeleide, vocale muziekstijl op Latijnse tekst. Wel de kathedralen uit de middeleeuwen bewonderen en niet de muziek uit die tijd leren kennen, dat is niet logisch.

Religieuze of spirituele waarde

De gregoriaanse gezangen zijn grotendeels gezet op Schriftteksten; om die reden heeft het gregoriaans een grote religieuze waarde en is zij niet voor niets nog steeds de ‘eerste liturgische zang’ van de Kerk. Het gregoriaans is ‘gezongen tekst’: voertuig èn verkondiging van Gods woord!

Meditatieve waarde

Veel mensen horen in het gregoriaans een rustmakende stemming; het gregoriaans brengt deze mensen in een gemoedstoestand van overdenking, van meditatie.

Esthetische waarde

Het gregoriaans wordt door velen als mooi beschouwd, als van een hoge esthetische waarde. (Wie het gregoriaans niet mooi vindt, kent er nog steeds een esthetische waarde aan toe, een negatieve!)

Helende halve waarde

De musicus en natuurgeneeskundige Jaap Huibers beweert in zijn boekje ‘Muziek als geneesmiddel’ dat vrouwen met pijnlijke en overmatige menstruatiepijn baat hebben bij het luisteren naar gregoriaans. Als de helende waarde van het gregoriaans al niet besloten ligt in haar religieuze, meditatieve of esthetische (Schoonheid als troost) waarde, dan eventueel ook nog in deze waarde van het gregoriaans. (Overigens, in het wonderlijke boek ‘De muzikale huisapotheek’ van Christoph Rueger komt het gregoriaans helemaal niet voor, laat staan als medicijn!)

 

Bronnen

  • Première Année de Chant Grégorien (1975), E. Cardine o.s.b. (Basiscursus Gregoriaans, 1979)
  • Muziek als geneesmiddel (1981), Jaap Huibers
  • Cursus Gregoriaans voor kinderen (Basisschool-Bovenbouw), Evert Wagter
  • Cursus Gregoriaans voor volwassenen, Evert Wagter
 
Stichting InterKerk, Fabritiuslaan 17, 2241 JR Wassenaar, tel.: 06 343 99 522, fax: 08 421 41 755, email